Planujesz wakacyjny wyjazd z dzieckiem za granicę? Chorwacja, Hiszpania, Włochy – słońce, plaża, wspólne chwile z dala od codzienności. Ale co, jeśli jesteś po rozwodzie? Czy możesz zabrać dziecko za granicę bez pytania byłego partnera o zgodę?

Rozwód a wyjazd na wakacje z dzieckiem za granicę

Słońce przygrzewa i chcesz wyjechać z dzieckiem za granicę– marzy Ci się odpoczynek, zmiana otoczenia, wspólny czas tylko we dwoje. W głowie pojawia się jednak pytanie: czy musisz informować drugiego rodzica? Jesteście po rozwodzie lub rozstaniu lub w jego trakcie, a dziecko na co dzień mieszka z Tobą.

Kiedy potrzebna jest zgoda drugiego rodzica?

Zgoda drugiego rodzica jest wymagana przy każdym wyjeździe zagranicznym dziecka – nawet jeśli jest to tylko wyjazd turystyczny. To wynika z faktu, że jest to tzw. istotna sprawa dziecka, która wymaga współdecydowania przez oboje rodziców. Zgoda może być również potrzebna na wyrobienie dziecku paszportu czy innych potrzebnych na wyjazd dokumentów. Jeśli potrzebujesz pomocy w sprawach rozwodowych lub alimentacyjnych, umów się na konsultację online lub w kancelarii w Warszawie.

Jak uzyskać zgodę na wyjazd dziecka?

1. Napisz do ojca dziecka prośbę o zgodę na wyjazd. Najlepiej w formie SMS lub e-maila, tak aby mieć dowód na to, że poinformowałaś go o planach.
2. Poproś o pisemną zgodę. Taka zgoda to ważny dokument, który może przydać się podczas odprawy granicznej albo w razie ewentualnych sporów sądowych.

Przykładowa treść wiadomości do ojca dziecka:

„Dzień dobry,
planuję wyjazd turystyczny z naszym dzieckiem do [nazwa kraju] w terminie od [data] do [data]. Dziecko bardzo cieszy się na ten wyjazd. Wobec tego proszę o pisemne wyrażenie zgody na ten wyjazd turystyczny. Jednocześnie informuję, że w przypadku braku zgody, będę zmuszona wystąpić do sądu o rozstrzygnięcie w tej sprawie.”

Co jeśli ojciec nie zgadza się na wyjazd?

W takiej sytuacji matka może złożyć do sądu rejonowego wniosek o rozstrzygnięcie o istotnej sprawie dziecka, czyli o wydanie zgody na wyjazd. Wniosek taki warto złożyć w trybie zabezpieczenia, co oznacza, że sąd szybko rozpozna sprawę, jeszcze przed zakończeniem rozwodu. Jeśli nie jesteście małżeństwem to sprawa powinna trafić do Sądu Rejonowego. Jesteś po rozstaniu czy może w trakcie? Przeczytasz więcej w książce: Narcystyczny ojciec w sądzie

Jak sądy podchodzą do wyjazdów turystycznych?

W praktyce sądy bardzo rzadko blokują wyjazdy turystyczne dziecka z rodzicem. Jeżeli nie ma obiektywnych przeszkód (np. zagrożenia uprowadzeniem dziecka), sąd niemal zawsze wyraża zgodę na taki wyjazd. Dodatkowo, jeśli drugi rodzic bez uzasadnienia utrudnia wyjazdy turystyczne, może to być podstawą do ograniczenia jego władzy rodzicielskiej. Taka postawa jest bowiem odbierana jako brak współpracy i działanie na szkodę dziecka.

Dlaczego warto dokumentować każdy kontakt w tej sprawie?

Bardzo ważne jest, aby gromadzić dowody, że próbowałaś porozumieć się z drugim rodzicem. Zachowuj:

• SMS-y
• e-maile
• wszelkie wiadomości, w których informujesz o planach i prosisz o zgodę

Dzięki temu, w razie sporu przed sądem, możesz wykazać, że działasz w duchu współpracy, a brak porozumienia wynika wyłącznie z postawy drugiego rodzica. Czy matka musi zachęcać dziecko do kontaktu z ojcem?

Zgoda na wyjazd – jak to zrobić?

1. Informujesz ojca o planowanym wyjeździe – najlepiej pisemnie (SMS/e-mail).
2. Prosisz o pisemną zgodę na wyjazd.
3. Jeśli ojciec odmawia lub nie odpowiada – składasz do sądu wniosek o rozstrzygnięcie istotnej sprawy dziecka (z prośbą o pilne rozpoznanie w trybie zabezpieczenia).
4. Sąd – w zdecydowanej większości przypadków – wyraża zgodę na wyjazd turystyczny.
5. Jeśli ojciec utrudnia takie wyjazdy bez podstaw, możesz w przyszłości wnosić o ograniczenie jego władzy rodzicielskiej.

Marta i Michał – rozwód, ale wspólna odpowiedzialność

Marta i Michał rozwiedli się w 2022 roku. Mają siedmioletnią córkę, Hanię. Rozwód przebiegł bez orzekania o winie – sąd pozostawił pełnię władzy rodzicielskiej obojgu rodzicom, a miejsce zamieszkania dziewczynki ustalono przy matce. Michał miał prawo do regularnych kontaktów w weekendy oraz wakacje podzielone po połowie.

W maju 2024 roku Marta zaplanowała tygodniowy wyjazd do Grecji. Loty były tanie, córka miała przerwę w szkole, a Marta akurat dostała urlop. Zarezerwowała wszystko z wyprzedzeniem i… uznała, że nie musi uzgadniać tego z Michałem. Przecież dziecko mieszka z nią na co dzień.

Telefon, który zmienił wszystko

Na tydzień przed planowanym wyjazdem Hania wspomniała tacie przez telefon: „W przyszłym tygodniu lecę z mamą samolotem do Grecji!”. Michał był zaskoczony. Napisał do Marty z pytaniem, o co chodzi. Odpowiedziała krótko: „Lecimy na wakacje.” Tego samego dnia Michał wysłał jej pismo od swojego prawnika, w którym sprzeciwił się wyjazdowi i zagroził złożeniem wniosku do sądu rodzinnego.

Marta, zaskoczona skalą reakcji, postanowiła mimo to lecieć. Nie przewidziała, że to uruchomi lawinę problemów.

Sądowa batalia o zgodę i ograniczenie władzy

Po powrocie z wakacji Marta została wezwana do sądu. Michał złożył wniosek o rozstrzygnięcie istotnej sprawy dziecka oraz o ograniczenie władzy rodzicielskiej matki w zakresie podejmowania decyzji dotyczących podróży zagranicznych. Argumentował, że została wykluczony z procesu decyzyjnego i nie miał żadnych informacji o planach wyjazdu ani warunkach bezpieczeństwa podróży.

Sąd nie ograniczył Marty władzy, ale pouczył, że:

• Wyjazd dziecka za granicę to istotna sprawa, niezależnie od długości pobytu,

• W przypadku braku zgody drugiego rodzica – konieczne jest sądowe rozstrzygnięcie (art. 97 §2 KRO),

• Nawet jeśli dziecko mieszka na stałe z jednym z rodziców, drugi rodzic nie może być pomijany w podejmowaniu kluczowych decyzji.

Jeśli to jednak mąż ogranicza swobodę decydowania i utrudnia takie kwestie jak wyrobienie paszportu i wyjazdów, to Ty możesz złożyć wniosek o ograniczenie władzy rodzicielskiej.

Rozwód a wyjazd z dzieckiem za granicę – co musisz wiedzieć?

Jeśli oboje rodzice mają pełną władzę rodzicielską, nie możesz samodzielnie zdecydować o wyjeździe dziecka za granicę – nawet na tydzień, nawet jeśli to tylko wakacje.

Zgoda drugiego rodzica jest potrzebna także do:

• wyrobienia paszportu dziecku,

• zapisania dziecka do szkoły za granicą,

• dłuższego pobytu poza Polską (np. półroczna wymiana, kurs językowy, kolonie).

Bywa trudno – nie da się ukryć. Rozstaliście się, więc między Wami najpewniej nie ma już zaufania, cierpliwości ani dobrej woli. A mimo to trzeba ustalać podstawowe sprawy: gdzie dziecko spędzi weekend, kto odbierze je z przedszkola, jak podzielić wakacje, w tym uzyskać zgodę na wyjazd za granicę. Rozmowy kończą się kłótnią, czasem jedno z Was próbuje utrudnić drugiemu życie. Ale trzeba pamiętać o jednym – to Wasze dziecko. I to ono najbardziej odczuje skutki ciągłych napięć. Dlatego, mimo emocji, warto się porozumiewać, ustalać, szukać kompromisu. W przeciwnym razie decyzje podejmie sąd.

Najczęściej zadawane pytania dotyczące wyjazdu z dzieckiem za granice po rozwodzie:

1. Czy po rozwodzie mogę wyjechać z dzieckiem za granicę bez zgody drugiego rodzica?

Nie. Jeśli oboje rodzice mają pełną władzę rodzicielską, wyjazd dziecka za granicę (nawet turystyczny) wymaga zgody drugiego rodzica. Brak takiej zgody może skutkować odpowiedzialnością prawną.

2. Jak uzyskać zgodę ojca dziecka na wyjazd za granicę?

Należy poinformować drugiego rodzica na piśmie (e-mail/SMS) i poprosić o pisemną zgodę. W razie braku odpowiedzi lub odmowy – można złożyć do sądu wniosek o rozstrzygnięcie istotnej sprawy dziecka.

3. Czy potrzebuję zgody na wyrobienie paszportu dziecku po rozwodzie?

Tak. Wyrobienie paszportu to istotna sprawa dziecka – wymaga zgody obojga rodziców, jeśli oboje mają pełnię władzy rodzicielskiej. W razie sporu decyduje sąd.

4. Co zrobić, jeśli drugi rodzic nie zgadza się na wyjazd dziecka za granicę?

Złożyć wniosek do sądu rejonowego o wydanie zgody na wyjazd – jako rozstrzygnięcie o istotnej sprawie dziecka. Warto wnioskować także o zabezpieczenie, by sąd rozpoznał sprawę pilnie.

5. Czy sąd może odmówić zgody na wakacyjny wyjazd dziecka?

Tylko w wyjątkowych przypadkach. Jeśli nie ma realnego zagrożenia (np. uprowadzeniem dziecka), sąd zwykle wyraża zgodę na wyjazdy turystyczne z rodzicem.

6. Czy utrudnianie wyjazdu dziecka za granicę może prowadzić do ograniczenia władzy rodzicielskiej?

Tak. Jeśli jeden z rodziców uporczywie i bez uzasadnienia utrudnia wyjazdy dziecka, sąd może uznać to za brak współpracy i ograniczyć jego władzę w tym zakresie.