Po rozstaniu rodziców temat kontaktów dziecka z drugim rodzicem – najczęściej ojcem – jest jednym z najbardziej spornych i emocjonalnych zagadnień. Wiele matek pyta: czy mam obowiązek zachęcać dziecko do kontaktu z ojcem? Co mówi prawo, a czego oczekują sądy? Sprawdź, co warto wiedzieć, żeby uniknąć zarzutów o utrudnianie kontaktów.

Czy matka musi zachęcać dziecko do kontaktu z ojcem?

Sądy rodzinne w Polsce zawsze kierują się dobrem dziecka. Im młodsze dziecko, tym większa odpowiedzialność spoczywa na rodzicu, z którym dziecko mieszka na co dzień – często jest to matka. Przy małych dzieciach to właśnie matka powinna aktywnie przypominać o kontaktach, przygotowywać dziecko, a nawet je zachęcać.

Z kolei w przypadku starszych dzieci, zwłaszcza nastolatków, sądy coraz częściej respektują ich zdanie. Jeśli dziecko wyraźnie odmawia kontaktu, sąd będzie badał, dlaczego tak się dzieje – i czy nie ma w tym udziału matki (np. nieświadomego nastawiania dziecka przeciwko ojcu). Masz pytania lub wątpliwości? Umów się na konsultację klikając dostępny termin i godzinę w kalendarzu!

Matka nie powinna eskalować konfliktu

Niezależnie od sytuacji między rodzicami, sądy bardzo źle patrzą na eskalowanie konfliktu przez któregoś z nich. Oznacza to, że matka nie powinna:

mówić dziecku złych rzeczy o ojcu
komentować spraw sądowych przy dziecku
sugerować dziecku, że ojciec jest nieważny lub zły

Taka postawa może zostać uznana za utrudnianie kontaktów, może ona skutkować zagrożeniem nakazaniem zapłaty, co znajduje się w poniższym postanowieniu.

Fragment postanowienia Sądu Rejonowego dla m.st. Warszawy w Warszawie z dnia 9 czerwca 2016 r., sygn. akt VI Nsm 50/16

W świetle powyższego Sąd uznał za zasadne, co do istoty, zagrożenie uczestniczce postępowania nakazaniem zapłaty na rzecz P. N. określonej sumy pieniężnej. Bez znaczenia w tym kontekście pozostaje okoliczność, iż S. wyraża niechęć do spotkań z ojcem. Małoletni nie jest uczestnikiem postępowania o wykonanie kontaktów i nie ponosi żadnej odpowiedzialności prawnej za prawidłowość wykonywanie wyroku rozwodowego. Obowiązek ten spoczywa jednakże na rodzicach. Matka małoletniej winna, dla dobra swojej córki, dążyć do zapewnienia stałego kontaktu małoletniej z ojcem. Jako rodzic sprawujący nad córką bieżąca opiekę A. N. ma w ocenie Sądu możliwości nakłonienia córki do kontaktów z ojcem, początkowo telefonicznych czy mailowych a z czasem także osobistych. Brak kontaktu z ojcem nie służy bowiem dziecku. P. N. obiektywnie nie zagraża dobru małoletniej, stara się być dla niej dobrym ojcem. W ocenie Sądu powinien on wykazać się większą determinacją w dążeniu do regularnych, osobistych spotkań z córką, poczynając od kontaktu na odległość – wysłać maila, smsa, etc. Dziecko musi mieć kontakt z obojgiem rodziców, w życiu mogą zdarzyć się różne, losowe sytuacje wymagające przejęcia opieki nad małoletnią przez rodzica, który dotychczas nie sprawował nad nią bieżącej opieki. Kontakt małoletniej dziewczynki z ojcem jest także ważny dla prawidłowego rozwoju emocjonalnego dziecka. Matka nie powinna dyskredytować roli ojca w życiu dziecka, ani akceptować niechęci dziecka do drugiego z rodziców.

Czy matka ma zachęcać do kontaktu? Tak, ale z wyczuciem

Zgodnie z praktyką sądową, matka powinna:

przypominać dziecku o kontakcie, np. „Tata dziś po Ciebie przyjedzie”.
pomagać w przygotowaniu się do spotkania, np. spakować rzeczy, zadbać o kalendarz spotkań.
pokazywać neutralną postawę, np. „Fajnie, że spędzisz czas z tatą”.

Jeśli jednak ojciec nie zabiega o dziecko, nie dba o jego uczucia i dziecko źle się z nim czuje, co wprost przyznaje, warto informować o tym sąd. Sposób realizacji kontaktów można zmienić. Więcej przeczytasz w książce Ebook – Jak rozwieść się z narcyzem?

Nie mam ochoty przekonywać dziecka, jego ojciec zranił też mnie

Zachęcanie dziecka do kontaktów z drugim rodzicem to niewdzięczna rola, zwłaszcza gdy nie dogadujesz się z byłym partnerem. Możesz nie chcieć się widywać z osobą, z którą się rozstałaś, ale dziecko jest Wasze wspólne.

W takich sytuacjach warto przepracować swoje emocje w gabinecie psychologicznym – dla dobra dziecka, ale też własnego spokoju. Pamiętaj, że nie masz wpływu na wszystko – nie zmusisz ani drugiego rodzica do dojrzałego zachowania, ani dziecka do kontaktów, jeśli naprawdę ich nie chce i nie zostało nastawione przeciwko ojcu. Gdy mimo Twojej otwartości i neutralnej postawy dziecko odmawia kontaktu, warto złożyć wniosek o zmianę kontaktów. Ograniczenie władzy rodzicielskiej

Co, jeśli to ojciec nie realizuje kontaktów?

Jeśli ojciec nie przychodzi na umówione kontakty, nie dzwoni lub nie angażuje się w relację – matka nie ponosi za to odpowiedzialności. W takiej sytuacji warto prowadzić dziennik kontaktów, gdzie zapisywane są wszystkie próby spotkań, odwołane wizyty, brak telefonów – to może być ważny dowód w sądzie.

Pamiętaj również, iż kontakty to nie tylko atrakcyjne spędzenia czasu dziecka z ojcem, ale też mogą to być obowiązki – odebranie dziecka ze szkoły, zawiezienie na zajęcia dodatkowe itp.

Czy matka musi zachęcać dziecko do kontaktu z ojcem? Praktyczne wskazówki

Jeśli matka będzie postępować zgodnie z zasadą wspierania kontaktów – nie powinna obawiać się zarzutów. Kilka praktycznych wskazówek:

Zawsze informuj dziecko o planowanych kontaktach.
Nie komentuj negatywnie ojca, nawet jeśli czujesz złość.
Informuj ojca (najlepiej pisemnie), gdy dziecko nie chce rozmawiać czy spotkać się. Jednak zachęcaj dziecko delikatnie do spotkań czy też rozmów.

Matka powinna wspierać kontakty dziecka z ojcem, ale nie może być zmuszana do ich wymuszania za wszelką cenę. Sąd oczekuje, że matka będzie neutralna, nie będzie eskalować konfliktu i nie będzie wpływać na dziecko w negatywny sposób.