W sytuacjach konfliktowych między rodzicami coraz częściej pojawia się dramatyczny scenariusz: dziecko potrzebuje pomocy psychologicznej, ale ojciec nie wyraża na nią zgody. Tymczasem matka – świadoma problemów emocjonalnych dziecka – staje przed wyborem: albo biernie przyglądać się cierpieniu swojej córki lub syna, albo zdecydowanie wkroczyć na drogę sądową i walczyć o ograniczenie władzy rodzicielskiej oraz uregulowanie kontaktów.
Ojciec nie wyraża zgody na psychologa – kiedy ograniczenie władzy i kontaktów jest konieczne?
Z punktu widzenia prawa rodzinnego, oboje rodzice mają równą władzę rodzicielską i powinni podejmować wspólne decyzje w istotnych sprawach dziecka – takich jak edukacja, leczenie czy pomoc psychologiczna. Jeżeli jednak ojciec konsekwentnie blokuje terapię, nie interesuje się emocjami dziecka, a wręcz stawia warunki typu „zgodzę się, jeśli pójdziesz do mojego psychologa”, to mamy do czynienia z sytuacją braku współpracy.
Brak zgody na psychologa jest przesłanką ograniczenia władzy. W takim przypadku matka powinna:
zebrać dowody, że zabiegała o pomoc dla dziecka (zaświadczenia z poradni, pisma do ojca, SMS-y),
wykazać, że ojciec odmawia zgody bez podstaw merytorycznych,
złożyć do sądu wniosek o ograniczenie władzy rodzicielskiej ojca w zakresie decydowania o leczeniu i terapii dziecka.
Ważne! W takich sprawach sądy bardzo często przyznają rację matce – wskazując, że dziecko ma prawo do zdrowia psychicznego i opieki specjalistycznej, a rodzic, który to blokuje, działa wbrew interesowi małoletniego.
Jak sformułować wniosek o ograniczenie władzy rodzicielskiej?
W treści wniosku należy jasno wskazać:
„Wnoszę o ograniczenie władzy rodzicielskiej pozwanego poprzez przyznanie wyłącznego prawa matce do podejmowania decyzji dotyczących leczenia, terapii psychologicznej, wyboru placówki oświatowej oraz wyjazdów zagranicznych małoletniego dziecka.”
Do wniosku warto dołączyć:
opinię psychologa o potrzebie terapii dziecka,
dokumenty potwierdzające brak zgody ojca (korespondencję, pisma),
decyzję sądu o zgodzie zastępczej (jeśli wcześniej była wydana).
A co z kontaktami z ojcem? Czy można je ograniczyć?
Odpowiedź brzmi: tak, ale wyłącznie w konkretnych okolicznościach.
Jeżeli:
dziecko płacze, boi się, odmawia wyjazdu do ojca,
dochodzi do awantur w przedszkolu w trakcie przekazania dziecka,
dziecko informuje terapeutę lub matkę, że boi się, że tata jej nie odda,
ojciec nie pozwala matce kontaktować się z dzieckiem podczas pobytu u niego,
wówczas są podstawy do ograniczenia kontaktów.
Matka może wówczas wnosić o:
zawieszenie kontaktów na czas terapii,
skrócenie kontaktów (np. do 4–6 godzin w sobotę),
realizowanie kontaktów w obecności kuratora lub w miejscu neutralnym,
kontakty uzależnione od zaleceń terapeuty prowadzącego dziecko.
Ojciec nie wyraża zgody na psychologa, ale nie można utrudniać kontaktów
Matka musi pamiętać, że nie wolno przedstawiać ojca jako potwora, ani mówić: „dziecko nie chce i koniec”. Taka postawa może zostać oceniona przez OZSS jako próba alienacji rodzicielskiej. W skrajnych przypadkach skutkuje to odebraniem dziecka matce i przekazaniem go ojcu. Potrzebujesz pomocy w sprawie rodzinnej? Umów się na konsultację w kancelarii w Warszawie lub online
Zamiast tego, matka powinna mówić:
„Córka odczuwa lęk w kontaktach z ojcem, co zgłosiłam terapeucie.”
„Nie blokuję kontaktów, ale proszę o ich dostosowanie do stanu emocjonalnego dziecka.”
„Ojciec nie współpracuje, ale ja jestem gotowa na rozmowę i szukanie rozwiązań.”
Co powinna zrobić matka, gdy ojciec nie zgadza się na psychologa?
Zgłosić sprawę do sądu rodzinnego.
Wystąpić o ograniczenie władzy rodzicielskiej ojca w zakresie decyzji o leczeniu.
Udowodnić brak zgody na terapię, wyjazdy, edukację.
Złożyć wniosek o dostosowanie lub ograniczenie kontaktów, nie zakaz.
Zgromadzić dokumentację od terapeutów, przedszkola, korespondencję z ojcem.
W opinii OZSS podkreślać gotowość do współpracy i troskę o dobro dziecka.
Historia z Warszawy: Matka musiała walczyć w sądzie, bo ojciec blokował terapię dziecka
Do warszawskiej kancelarii zgłosiła się pani Katarzyna, matka siedmioletniej Zosi. Po rozstaniu z partnerem próbowała współpracować w sprawach dotyczących córki. Niestety, ojciec dziewczynki – pan Michał – zaczął utrudniać wszelkie decyzje związane z wychowaniem dziecka, zwłaszcza te dotyczące pomocy psychologicznej.
Zosia od kilku miesięcy przejawiała silny lęk separacyjny, miała problemy ze snem, odmawiała pójścia do szkoły. Psycholog z poradni przy ul. Raszyńskiej jednoznacznie zalecił rozpoczęcie terapii. Ojciec jednak nie tylko nie wyraził zgody, ale zażądał, by dziecko uczęszczało wyłącznie do „jego” wybranego specjalisty, z którym matka nie miała możliwości kontaktu.
Pani Katarzyna była bezradna. – „Nie mogę patrzeć, jak moje dziecko cierpi, a ja jestem związana decyzją kogoś, kto nie widzi problemu” – powiedziała podczas naszej pierwszej konsultacji w kancelarii.
W imieniu klientki złożyliśmy do Sądu Rejonowego dla m.st. Warszawy wniosek o ograniczenie władzy rodzicielskiej ojca w zakresie podejmowania decyzji o leczeniu i terapii dziecka, a także wniosek o dostosowanie kontaktów – tak, by odbywały się w sposób bezpieczny dla emocji Zosi.
W toku sprawy udało się zgromadzić:
opinię psychologiczną z poradni,
wiadomości e-mail i SMS-y od ojca, z których jasno wynikało, że nie zamierza współpracować,
oświadczenie przedszkola na Ochocie o incydentach przy przekazywaniu dziecka.
Biegli z OZSS, po przeprowadzeniu badań w siedzibie przy ul. Płockiej, potwierdzili, że brak zgody ojca na terapię zagraża dobru emocjonalnemu dziecka.
Sąd przychylił się do naszego wniosku: matka uzyskała wyłączne prawo decydowania o leczeniu i terapii dziecka, a kontakty z ojcem zostały ograniczone do kilku godzin w soboty, pod nadzorem kuratora, z możliwością ponownej oceny po pół roku. Więcej o przygotowaniu do badania OZSS znajdziesz w mojej książce i kursie video Przygotowanie do OZSS w praktyce.
Najczęściej zadawane pytania dotyczące braku zgody ojca np. na zapisanie dziecka do psychologa:
1. Czy mogę sama zapisać dziecko do psychologa, jeśli ojciec się nie zgadza?
Co do zasady – nie, jeśli oboje macie pełnię władzy rodzicielskiej – potrzebna jest zgoda obojga rodziców. W wyjątkowych sytuacjach możesz złożyć wniosek o zgodę zastępczą sądu lub ograniczenie władzy ojca w tym zakresie.
2. Co zrobić, jeśli ojciec blokuje terapię dziecka bez żadnych argumentów?
Zebrać dowody (zaświadczenia z poradni, korespondencję), a następnie złożyć wniosek do sądu o ograniczenie władzy ojca w zakresie leczenia dziecka. Sąd może przyznać matce wyłączne prawo podejmowania takich decyzji.
3. Czy sąd naprawdę może ograniczyć ojcu władzę tylko dlatego, że nie chce psychologa?
Tak, jeśli brak zgody zagraża dobru dziecka, np. uniemożliwia leczenie zaburzeń lękowych lub depresyjnych. Sąd kieruje się dobrem małoletniego, nie przekonaniami rodziców.
4. Czy mogę ograniczyć ojcu kontakty, jeśli dziecko boi się z nim spotkań?
Tak, ale tylko na wniosek do sądu i z konkretnym uzasadnieniem – np. opinią psychologiczną, dokumentacją z przedszkola lub relacją terapeuty. Sąd może skrócić kontakty, zawiesić je lub ustalić nadzór kuratora.
